Blog

Conserveermiddelen zijn belangrijk voor het behoud van cosmetica. Omdat conserveermiddelen antimicrobiëel zijn, betekent dit vaak dat ze reactief en eiwitbindend zijn. Hoewel deze eigenschappen nuttig zijn als het aankomt op het conserveren van producten, maakt dit ook dat ze sensibilisatie – oftewel een allergische reactie als gevolg van contact met het ingrediënt – kunnen opwekken.

In de cosmeticawereld worden steeds meer conserveermiddelen geïdentificeerd als krachtige contactallergenen. Sterker nog: met de toename van het gebruik van conserveermiddelen in cosmetica is ook een directe stijging in allergische reacties bij consumenten te zien. Onze Safety Assesor, Ruben Timmerman, verdiept zich elke maand in één van deze contactallergenen. Door consumenten en bedrijven te informeren over gevaarlijke conserveermiddelen, hoopt SkinConsult bij te dragen aan het behoud van de gezondheid en veiligheid van consumenten.

Deze maand: Methylisothiazolinone (MI) en Methylchloroisothiazolinone (MCI)

Methylisothiazolinone (MI) is een conserveermiddel. MI werd voorheen voornamelijk gebruikt in de industriële omgeving, zoals bijvoorbeeld in lijm, verf en reinigingsmiddelen. MI wordt gewoonlijk gecombineerd met het ingrediënt methylchloroisothiazolinone (MCI). Deze stoffen werden lange tijd onterecht beschouwd als ongevaarlijk. Het gebruik van deze ingrediënten in cosmetica en huishoudelijke producten is vanaf 2005 zelfs toegenomen.

Dit leidde er echter toe dat er een ware epidemie van dermatitis ontstond. MI bleek namelijk een sterk allergeen te zijn. Deze wijdverspreide uitbraak van allergische reacties veroorzaakt door MI, maakte zelfs dat de American Contact Dermatitis Society in 2013 MI uitriep tot contactallergeen van het jaar. Een zeer twijfelachtige eer dus.

Het mechanisme achter MI en MCI

MI en MCI vallen beide onder Isothiazolinonen. Dit zijn heterocyclische organische chemicaliën die vicinale zwavel- en stikstofatomen bevatten. Dergelijke ingrediënten worden veel gebruikt als conserveermiddelen en zijn meestal reactief en eiwitbindend. Deze eigenschappen zorgen er ook voor dat zij antimicrobiëel werken, en dus als conserveermiddel kunnen dienen. Dankzij hun eiwitbindende eigenschappen zijn isothiazolinonen zoals MI en MCI namelijk in staat om essentiële enzymen van microben (meer specifiek: de enzymen met een thiolgroep) op hun reactieve plaatsen af te remmen.

Wanneer de verbindingen van isothiazolinonen reageren met dergelijke enzymen, vormen zij gemengde disulfiden. Van disulfiden is bekend dat ze sensibiliserende effecten hebben op de mens, wat inhoudt dat ze allergische reacties kunnen veroorzaken wanneer ze in contact komen met de huid.

De stoffen methylchloroisothiazolinone (MCI) en methylisothiazolinone (MI) worden vaak met elkaar vermengd, waarbij de verhouding 3:1 is (MCI/MI; CAS-nummer: 55965-84-9). MI wordt ook regelmatig op zichzelf gebruikt in een breed scala aan consumentenproducten, waaronder detergenten, cosmetica, verschillende doe-het-zelfproducten en verf op waterbasis.

Onderzoek naar het gevaar van MI & MCI

Volgens meerdere klinische studies is de contactallergie voor methylisothiazolinon (MI) of voor de gecombineerde formulering van methylchloroisothiazolinone en MI (MCI-MI) aanzienlijk toegenomen.

Zo toonde een Amerikaans cohortonderzoek aan dat van de 703 geteste patiënten er 57 een positieve reactie vertoonden op MI/MCI (8,1%), met 35 reacties richting MI, 5 richting MCI en 17 richting beide Isothiazolinones (Yu et al., 2016). Een retrospectief cohortonderzoek uit Turkije testte tussen 1999 en 2019 in totaal 2310 patiënten. De tests werden uitgevoerd met MCI/MI 0,01% aq of MCI/MI 0,02% aq, met of zonder MI 0,2% aq. In totaal vertoonden 77 (3,3%) proefpersonen een positieve reactie op MI/MCI, met een piek in 2015 van 16,4%. De prevalentie nam in de loop van de tijd af, maar bleef altijd aan de hogere kant met een eindpercentage van 6,5% in 2019.

Niet-beroeps allergische contactdermatitis (ACD) werd het vaakst omschreven, voornamelijk bij vrouwen, in de vorm van hand-gezichtseczeem door rinse-off en leave-on cosmetica. Beroeps-ACD werd vooral gezien bij mannen met eczeem, veroorzaakt door de dampen van muurverven bij huisschilders, of met handeczeem afkomstig van haargel/wax bij mannenkappers. De redenering achter de hoge prevalentie van door MCI veroorzaakte ACD is te wijten aan de huidige toename van de blootstelling aan producten met niveaus van tenminste 100 ppm (0,01%) in rinse-off producten.

Een aanvullende studie in Bangkok testte 3253 patiënten met 100 ppm (0,01%) en met 2000 ppm (0,2%) MI/MCI tussen 2009 en 2014. 320 van de 3253 patiënten (9,8%) getest op MCI/MI had een positieve reactie. De prevalentie van MCI/MI-contactallergie is sterk gestegen van 4,8% in 2009 tot 11,2% in 2011 en 17% in 2013. In de eerste 6 maanden van 2014 testten 22 van de 54 patiënten positief op MI (40,7%). Van degenen die een positieve reactie op MI hadden, hadden 6 van de 22 patiënten (27,3%) een negatieve reactie op MCI/MI (Puangpet et al., 2015).

Uit deze studies kan worden geconcludeerd dat het gebruiksniveau van 100 ppm of 0,01% te hoog is om allergische reacties op MI/MCI betrouwbaar te voorkomen. Het WCCV heeft ook geconcludeerd dat het veilige gebruik van MI als conserveermiddel in afspoelbare (rinse-off) cosmetische producten tot een concentratielimiet van 100 ppm beperkt dient te worden. Voor afspoelbare cosmetische producten geldt een maximum concentratie van 15 ppm (0,0015%) voor MI. Het bleek niet veilig te zijn om MI te gebruiken als conserveermiddel in leave-on cosmetica tot een concentratielimiet van 100 ppm. Daarom mogen consumenten alleen afspoelbare producten gebruiken die niet meer dan 15 ppm (0,0015%) bedragen om contactallergie te voorkomen (SCCS, 2015).

Take home message

De huidige gebruiksniveaus van producten die MCI/MI bevatten zouden dus eigenlijk opnieuw geëvalueerd moeten worden op basis van bovengenoemde onderzoeken. In de tussentijd is het voor consumenten van belang dat zij het gebruik van afspoelbare producten voor persoonlijke verzorging en hygiëne vermijden wanneer deze niveaus van meer dan 15 ppm (0,0015%) bevatten. Dit zal vooral om producten gaan als detergenten, cosmetica, doe-het-zelf producten en verf op waterbasis. Ten slotte zouden zij leave-on producten met MCI en MI volledig moeten vermijden op basis van deze bevindingen. Voor bedrijven is het natuurlijk ook van belang om op de hoogte te zijn van het gevaar wat deze ingrediënten met zich mee kunnen brengen, zodat zij de veiligheid van hun producten kunnen waarborgen.

 

Wil je meer informatie over conserveermiddelen? Neem vooral contact met ons op!

References

Yu, S. H., Sood, A., & Taylor, J. S. (2016). Patch Testing for Methylisothiazolinone and Methylchloroisothiazolinone-Methylisothiazolinone Contact Allergy. JAMA dermatology, 152(1), 67–72.

Sukakul, T., Kanchanapenkul, D., Bunyavaree, M., Limphoka, P., Kumpangsin, T., & Boonchai, W. (2019). Methylchloroisothiazolinone and/or methylisothiazolinone in cosmetic products-A market survey. Contact dermatitis, 80(2), 110–113.

Özkaya, E., Kılıç Sayar, S., Babuna Kobaner, G., & Pehlivan, G. (2021). Methylchloroisothiazolinone/methylisothiazolinone and methylisothiazolinone contact allergy: A 24-year, single-center, retrospective cohort study from Turkey. Contact dermatitis, 84(1), 24–33.

Puangpet, P., Chawarung, A., & McFadden, J. P. (2015). Methylchloroisothiazolinone/Methylisothiazolinone and methylisothiazolinone allergy. Dermatitis : contact, atopic, occupational, drug, 26(2), 99–102.

SCCS (2015). Opinion on Methylisothiazolinone (MI) (P94) Submission III. Scientific Committee on Consumer Safety.

 


Natuurlijke of synthetische conserveermiddelen

  Conserveermiddelen – Synthetisch of Natuurlijk? Cosmetica moet lang houdbaar blijven. Voor veel producten is het nodig om hiervoor conserveermiddelen toe te voegen. Er zijn natuurlijke, maar ook synthetische conserveermiddelen. Wat is nou beter?   Waarom we conserveermiddelen gebruiken Een conserveermiddel is een stof die wordt toegevoegd aan bederfelijke producten, zoals levensmiddelen en cosmetica, om […]
Lees meer 29-06-2022 Alex

Nikkel in Cosmetica

Zware metalen in Cosmetica Metalen zoals nikkel, kobalt, chroom en zink zijn alomtegenwoordig in onze omgeving. Tijdens de 20e eeuw resulteerden industrialisatie en het moderne leven in een verhoogde blootstelling aan deze metalen en dus een verhoogde incidentie van metaalallergieën. Metaalallergieën kunnen leiden tot allergische contactdermatitis. Metalen die elektrofiel zijn, hebben het vermogen om te […]
Lees meer 08-06-2022 michael colijn